ಶಿವಮೊಗ್ಗ: ಭಾರತದ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನಾ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ದೇಶದ ಪ್ರಥಮ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮಾಧ್ಯಮ ‘ಆಕಾಶವಾಣಿ’ (ರೇಡಿಯೋ) ಈಗ 90 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಹಾಗೂ ಯಶಸ್ವಿ ಪಯಣವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದ ಆಕಾಶವಾಣಿ, ಹತ್ತುಹಲವು ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ದೇಶಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶವಾಣಿ ಭದ್ರಾವತಿ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಸಂವಹನ ವಿಭಾಗದ ಜಂಟಿ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ “ಬಾನುಲಿ ಬರಹ” ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
📻 ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಉಗಮ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನ ನಂಟು
ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಾಕಿದಾಗ ನಮಗೆ ಮೊದಲು ನೆನಪಾಗುವುದೇ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಗರಿ ಮೈಸೂರು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಡ್ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳು 1920ರ ದಶಕದಲ್ಲೇ ಆರಂಭವಾದರೂ, ಪ್ರೊ. ಎಂ.ವಿ. ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ಅವರು 1935ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10ರಂದು ಮೈಸೂರಿನ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸ ‘ವಿಠಲ ವಿಹಾರ’ದಿಂದ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಈ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ‘ಆಕಾಶವಾಣಿ’ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದ ಕೀರ್ತಿ ಪ್ರೊ. ಎಂ.ವಿ. ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
1941ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವು ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, 1956ರಲ್ಲಿ ಇದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ’ (AIR) ನೆಟ್ವರ್ಕ್ನ ಭಾಗವಾಯಿತು.
🎤 ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ವರದಿಯೇ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಜೀವಾಳ
ಕಾರ್ಯಾಗಾರವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಭದ್ರಾವತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಎಸ್.ಆರ್. ಭಟ್ ಅವರು ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು.
ಆಕಾಶವಾಣಿಯು ಪ್ರತಿದಿನ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಹಾಗೂ ಜನಪರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಇಂದಿನ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಂಶೋಧನಾ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು, ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯ.
🎓 ಆಕಾಶವಾಣಿ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು
ಕುವೆಂಪು ವಿವಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಪ್ರೊ. ಸತೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅಂಡಿಂಜಿ ಅವರು ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಪತ್ರಿಕಾ ಬರಹ ಹಾಗೂ ಬಾನುಲಿ (ರೇಡಿಯೋ) ಬರಹಗಳ ನಡುವಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದರು.
ಇಂದಿಗೂ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಎಂದರೆ ಅದು ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು. ಬಾಲ್ಯದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ನಮಗೆ ಕೇವಲ ಮನೋರಂಜನೆಯ ಸಾಧನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಅತ್ಯಾಪ್ತ ಗೆಳೆಯನಾಗಿತ್ತು.
📱 ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲೂ ಮುಳುಗದ ಸೂರ್ಯ
ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಎಸ್.ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ ರೇಡಿಯೋ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ವಿನಃ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.
ಇಂದು ರೇಡಿಯೋ ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್ಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೀಡಿಯಾಗಳ (Digital Platforms) ಮೂಲಕ ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಬಹುದು.
📝 ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರದ ಬಾನುಲಿ ಬರಹಗಳ ಮಂಥನ
ಕಾರ್ಯಾಗಾರದ ವಿವಿಧ ಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲಿ ತಜ್ಞರು ಬಾನುಲಿ ಬರಹದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದರು:
ಹಿರಿಯ ಉದ್ಘೋಷಕರಾದ ಎಂ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಹಾಗೂ ಬಾನುಲಿ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪಡೆದಿರುವ ಡಾ. ಎನ್. ಸುಧೀಂದ್ರ ಅವರು ನಾಟಕ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಘೋಷಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಬರವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು.
ಡಾ. ಎಸ್.ಎಂ. ಸುಧಾಕರ್ ಅವರು ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಬರಹಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.
ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಜಾನಪದ ತಜ್ಞರಾದ ಬಸವರಾಜ ನೆಲ್ಲಿಸರ ಅವರು ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ರೇಡಿಯೋ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದಾಟಿಸುವ ಬರವಣಿಗೆಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.
ರೋಟರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜಿ. ವಿಜಯಕುಮಾರ್ ಅವರು ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳುಗರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹಾಗೂ ಪತ್ರಗಳ ಬರಹದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.
✨ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ
ತೊಂಬತ್ತರ ಹರೆಯದಲ್ಲೂ ಆಕಾಶವಾಣಿ ತನ್ನ ಗತ್ತನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿರುವುದು ಅದರ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಡಾ. ಬಸವರಾಜ ಗುಬ್ಬಿ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರೆ, ವಿದ್ಯಾಧೇವಿ ಕಾರಂತ್ ಅವರು ಆಗಮಿಸಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಗಣ್ಯರಿಗೂ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ವಂದನಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದರು.
