ದಲಿತ ಸಿಎಂ ಕನಸು ಸತ್ತಿದೆಯೇ, ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುವ ಹೋರಾಟವೇ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆಯೇ?
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ “ದಲಿತ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ” ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿ, ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದು ನಂತರ ತೆರೆಯ ಮರೆಗೆ ಸರಿಯುವ ಒಂದು ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಉಳಿದುಹೋಗಿದೆ. ಸದ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದಲಿತರೊಬ್ಬರು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಅಧಿಕಾರ ಗದ್ದುಗೆಯನ್ನು ಏರುವ ಕಾಲ ಇನ್ನೂ ಕೂಡಿಬಂದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಪ್ರತಿಬಾರಿಯೂ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಬಂದಾಗ ಅಥವಾ ನಾಯಕತ್ವ ಬದಲಾವಣೆಯ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದಾಗ ಮಳೆಗಾಲದ ಅಣಬೆಗಳಂತೆ ಈ ಕೂಗು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ದೃಢ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯ ಮತ್ತು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಅದರ ನಾಯಕತ್ವ ಸೋಲುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ಕಟು ಸತ್ಯ. ಇಂತಹ ಕಠೋರ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ, ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ ದಲಿತರ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೂಟಾಟಿಕೆಯ ಆತ್ಮವಂಚನೆಯ ರಾಜಕಾರಣವಷ್ಟೇ ಆಗಿದೆ.
📌 ಪ್ರೊ. ಬಿ. ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಅವರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜಕಾರಣದ ಕೊರತೆ
ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ಆಶಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣದ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ದಲಿತ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿಯ (ದಸಂಸ) ಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಚಾಲಕರಾಗಿದ್ದ ಪ್ರೊ. ಬಿ. ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಅವರು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಕರಾರುವಕ್ಕಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದರು. ದಲಿತರು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಹೊರತು ಅಧಿಕಾರ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ದೃಢ ನಿಲುವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಇಂದಿನ ದಲಿತ ನಾಯಕರು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ರಾಜಿಕೋರತನಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶರಣಾಗಿದ್ದಾರೆ.
⚠️ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಮಗ್ರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುವ ತಾಕತ್ತನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಬದಲು, ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಒಂದು ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೋ ಅಥವಾ ಪ್ರಭಾವಿ ಬೋರ್ಡ್-ನಿಗಮಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೋ ತೃಪ್ತಿಪಟ್ಟು ನಡುಬಗ್ಗಿಸಿ ನಿಲ್ಲುವ ಮನೋಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನದಂತಹ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಅಧಿಕಾರದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುವುದು ಇಂದಿಗೂ ಕೇವಲ ಕನಸಿನ ಮಾತಾಗಿದೆ.
📉 ಹೋರಾಟದ ಗುರಿ ಬದಲಾದಾಗ: ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ
ಹಿಂದೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕಾದ ಸನ್ನಿವೇಶ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಾಗ, “ಈ ಬಾರಿ ದಲಿತರೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಬೇಕು” ಎಂಬ ಬಲವಾದ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಬಂದಿತ್ತು. ಇಡೀ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಆ ಜನಾಂದೋಲನದಂತಹ ಕೂಗು ದಿನ ಬೆಳಗಾಗುವುದರೊಳಗೆ ತಣ್ಣಗಾಗಿ ಹೋಯಿತು. ಡಾ. ಜಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ್ ಅವರು ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಇಡೀ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕತ್ವ ಅಲ್ಪ ತೃಪ್ತಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಸುಮ್ಮನಾಯಿತು. ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನ ಸಿಗಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಹುದ್ದೆಗೆ ತೃಪ್ತಿಪಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದು ದಲಿತ ರಾಜಕಾರಣದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿತ್ತು.
🔍 ಇನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಚೌಕಾಸಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಸದ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿರುವ ಡಾ. ಹೆಚ್.ಸಿ. ಮಹದೇವಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಕೆ.ಹೆಚ್. ಮುನಿಯಪ್ಪ ಅವರಿಗೆ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಬೇಕು, ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಹೆಚ್. ಆಂಜನೇಯ ಅವರನ್ನು ಎಂ.ಎಲ್.ಸಿ. ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರವರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಜಟಾಪಟಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ ಹೊರತು, ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ‘ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ’ ಸ್ಥಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ಅಳಲು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಪುನರ್ವಸತಿಗಾಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ಸಮಗ್ರ ದಲಿತರ ರಾಜಕೀಯ ಘನತೆಯ ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
⚡ ಒಡೆದ ಧ್ವನಿಗಳು, ದುರ್ಬಲ ಹೋರಾಟ: ದಲಿತ ಐಕ್ಯತೆಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿರುವ ಸವಾಲು
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯು ನಾಡಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ರಂಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ದಲಿತರ ಹಾಡು-ಪಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಹೋರಾಟದ ಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಡಕಿನ ಧ್ವನಿಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲವೂ ದಿಕ್ಕು ತಪ್ಪಿದೆ. ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹತ್ತು ಹಲವು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಒಡೆದ ಮನೆಯಾಗಿವೆ.
💥 ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ: ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ‘ದಲಿತ ಐಕ್ಯತೆ’ಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾದ ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಕಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ದಲಿತ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಗೆ ತುತ್ತಾಗಿವೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರದ ಹಪಹಪಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಇಂದಿನ ಚಳವಳಿಗಳು ಶಕ್ತಿಹೀನವಾಗಿವೆ.
🤔 ಅಂತಿಮ ಚರ್ಚೆ: ಮರುಚಿಂತನೆಯ ಅಗತ್ಯ
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಮುನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ “ದಲಿತ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ” ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಆಶಯ ಸತ್ತುಹೋಗಿ ಬಹಳ ಕಾಲವಾಗಿದೆ. ಇಂದು ನಾವೇನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇವೋ ಅದು ಕೇವಲ ಆ ಸತ್ತ ಆಶಯದ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಮರಣೆಯಷ್ಟೇ! ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ಇದರ ಸ್ಮರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ಅದಕ್ಕೆ ಜೀವ ತುಂಬುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಯಾರಿಂದಲೂ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
💡 ಪರಿಹಾರದ ಹಾದಿ:
ದಲಿತ ಸಮುದಾಯವು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ‘ಮತಬ್ಯಾಂಕ್’ ಆಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಘನತೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ರಾಜಿಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲಬೇಕಿದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಈ “ದಲಿತ ಸಿಎಂ” ಎಂಬ ಘೋಷಣೆ ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮರೀಚಿಕೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಲಿದೆ.
