ಶಿವಮೊಗ್ಗ: ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ‘ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ’ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ನಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಮಾತು ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಬಸವಾದಿ ಶರಣರ ಜೀವನವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಅವರು ನುಡಿದಂತೆ ನಡೆದು ತೋರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಬೆಕ್ಕಿನಕಲ್ಮಠದ ಶ್ರೀ ಡಾ. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮುರುಘರಾಜೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಹೇಳಿದರು.
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ನಗರದ ಜಯದೇವ ಬಡಾವಣೆಯ ಎನ್.ಎಂ. ಸೋಮಶೇಖರ್ ಹಾಗೂ ಸಹೋದರರ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ‘ಮನೆ-ಮನಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಾವಣ ಚಿಂತನ-2026’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಾನಿಧ್ಯ ವಹಿಸಿ ಆಶೀರ್ವಚನ ನೀಡಿದ ಅವರು, ಶರಣರ ಜೀವನಾದರ್ಶಗಳು ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿವೆ ಎಂದರು.
ಕಳೆದ 49 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮನೆ-ಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಜ್ಞಾನ, ಚಿಂತನೆ ಹಾಗೂ ಶರಣರ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ‘ಶ್ರಾವಣ ಚಿಂತನ’ದಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅರಿವಿನ ಬೆಳಕು ಮೂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಮಠದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಈ ಚಿಂತನದ ತೇರು ಮನೆ-ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಮನೋಭಾವ ಹಾಗೂ ವಿಚಾರಶೀಲತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿರುವುದು ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಶರಣರು ನೀಡಿದ ಹೊಸ ಅರ್ಥ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಶ್ರಾವಣ ಚಿಂತನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳು, ಮಠಗಳು, ವಚನಗಳು, ವಚನಕಾರರು ಹಾಗೂ ಶರಣರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಿಧ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಬಾರಿ ‘ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ’ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂದಿನ ‘ಜೆನ್ ಝಿ’ (Gen Z) ಪೀಳಿಗೆಯ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಶರಣರ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಬೆಕ್ಕಿನಕಲ್ಮಠ ಶ್ರೀಗಳು ಹೇಳಿದರು.
ಮೊಬೈಲ್, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಒಂದೆಡೆ ವರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಅವುಗಳ ದುರ್ಬಳಕೆ ಶಾಪವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೌಲ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ದುರ್ಬಳಕೆ ಆಗಬಾರದು ಎಂದರು.
‘ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇ ಸರಿ, ನಾನು ಮಾಡಿದ್ದೇ ಸರಿ’ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಲ್ಲ. ಮಾತು, ನಡೆ, ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸದೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರವನ್ನು ನಿಜವಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಉದ್ದೇಶ, ಅರ್ಥ, ಸತ್ಯ ಹಾಗೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
ನುಡಿದಂತೆ ನಡೆದದ್ದೇ ಶರಣರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ
‘ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ’ ಎಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು, ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವುದು. ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಮಾತು ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ನಡುವಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯೇ ಅದರ ನಿಜವಾದ ಮೌಲ್ಯ. ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶರಣರು ನುಡಿದಂತೆ ನಡೆದು ತೋರಿಸಿದರು. ಅವರ ನುಡಿ ಹಾಗೂ ನಡೆ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಶರಣರ ಜೀವನವೇ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ಹೇಳಿದರು.
ನಗೆಮಾರಿ ತಂದೆ, ಏಕಾಂತದ ರಾಮಯ್ಯ, ಬಹುರೂಪಿ ಚೌಡಯ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಶರಣರ ಕಾಯಕದ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಅವರು, ಶರಣರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾಯಕದ ಹಿಂದೆಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಮುಖಿ ಆಶಯವಿತ್ತು ಎಂದರು.
ನಗೆಮಾರಿ ತಂದೆಯ ಕಾಯಕವನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ ಶ್ರೀಗಳು, ನಗಿಸುವುದನ್ನೇ ಕಾಯಕವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅದು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನಗು, ಸಂತೋಷ ಹಾಗೂ ಸರಳತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಅದರಲ್ಲಿತ್ತು. ಕಾಯಕದ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಶರಣರಲ್ಲಿ ಇತ್ತು ಎಂದರು.
ಶರಣರ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ಲಾಭದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಕಾಯಕದ ಮೂಲಕ ಜನರಲ್ಲಿದ್ದ ಭ್ರಮೆ, ಅಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ ಅವರನ್ನು ಸರಿದಾರಿಗೆ ತರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಕಾಯಕ ಸತ್ಯ, ಶುದ್ಧತೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಶರಣರ ಜೀವನವೇ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಉತ್ತರ
12ನೇ ಶತಮಾನದ ಶರಣರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನೇ ಅವರ ಕಾಯಕ ಹಾಗೂ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಶರಣರ ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಕಾಯಕನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಶರಣರು ಯಾವುದೇ ಕಾಯಕ ಮಾಡಿದರೂ ಅದರ ಹಿಂದೆ ಸ್ವಾರ್ಥರಹಿತವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಹಾಗೂ ಗುರಿ ಸಾಧಿಸುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ಹೇಳಿದರು.
ಅಂದಿನ ಜನಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಗೆ, ಆಟ, ಜಾನಪದ ಕಲೆ, ಕೋಲೆ ಬಸವನಾಟ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಸಂದೇಶ ಅಡಕವಾಗಿತ್ತು. ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು, ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಾಗಿ ಅವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇಂದು ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಕತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನ ಸಹಜ ಬದುಕು ಕೂಡ ಅತಂತ್ರವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವಿಷಾದಿಸಿದರು.
‘ನಾವು ಇದ್ದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ’
ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ನಾವು ಇರುವುದೊಂದು, ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೊಂದು ಆಗಿರುವುದು. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾತು, ನಡೆ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ದುರ್ಬಳಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಸೇವೆ, ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾರ್ಥ ಹಾಗೂ ಕೃತಕತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಹೇಳಿದರು.
ಶರಣರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನುಡಿ ಮತ್ತು ನಡೆ ಒಂದೇ ಆಗಿತ್ತು. ಅವರು ಏನು ಹೇಳಿದರೋ ಅದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಬದುಕನ್ನು ನೋಡಿದಾಗಲೇ ಅವರ ವಿಚಾರಧಾರೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೇವಲ ನಿಘಂಟು ನೋಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಶರಣರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲೂ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ
ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ವಚನಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸ್ವಾಮೀಜಿ, ಅವರು ಪಶು-ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಬೆಟ್ಟ-ಗುಡ್ಡ, ನದಿ, ಮರ-ಗಿಡ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶದಲ್ಲಿಯೂ ದೈವಿಕತೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದರು.
ತಮ್ಮ ಆರಾಧ್ಯ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೂ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳಿಗೂ ‘ನೀವು ಅವನನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದೀರಾ?’ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ಭಕ್ತಿ, ದೇವರನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮನುಷ್ಯ ಹೊಂದಿರಬೇಕಾದ ಸಂಬಂಧದ ಸಂದೇಶವೂ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು, ಬಸವಣ್ಣ, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಶರಣರ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನ, ಕುಟುಂಬ, ಸಂಬಂಧಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ, ಪರಿಸರ, ಸಮಾಜ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮಚಿಂತನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಳವಾದ ವಿಚಾರಗಳಿವೆ. ಕಬೀರರ ದೋಹಾಗಳಿಗೂ ಶರಣರ ವಚನಗಳಿಗೂ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ಯವಿದೆ. ಭಾಷೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಧಾನ ಬೇರೆಯಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಮಾನವ ಕಲ್ಯಾಣದ ಗುರಿ ಒಂದೇ ಆಗಿದೆ ಎಂದರು.
‘ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೊಂದು ಮನೆಯ ಮಾಡಿ…’ ವಚನದ ಒಳಾರ್ಥ
‘ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೊಂದು ಮನೆಯ ಮಾಡಿ ಮೃಗಗಳಿಗೆ ಅಂಜಿದೊಡಂತಯ್ಯ’ ಎಂಬ ವಚನದ ಒಳಾರ್ಥವನ್ನು ಜೀವನದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸಂತೆಯೊಳಗೆ ಮನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಅಂಜುವುದು ಹೇಗೆ ಅಸಂಗತವೋ, ಅದೇ ರೀತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಸಹಜ ಸವಾಲುಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಶರಣರು ಜೀವನವನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರು. ಕಷ್ಟ-ಸುಖ, ಏಳು-ಬೀಳು, ಬದಲಾವಣೆ ಎಲ್ಲವೂ ಬದುಕಿನ ಸಹಜ ಭಾಗವೆಂದು ಅವರು ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯೂ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದರು.
‘ಮಾಯೆ’ಗೂ ಶರಣರು ಹೊಸ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನೀಡಿದರು
ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಅವರ ‘ಹೆಣ್ಣು ಮಾಯೆಯಲ್ಲ, ಹೊನ್ನು ಮಾಯೆಯಲ್ಲ, ಮಣ್ಣು ಮಾಯೆಯಲ್ಲ, ಮನದ ಮುಂದಣ ಆಸೆಯೇ ಮಾಯೆ’ ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸ್ವಾಮೀಜಿ, ಶರಣರು ಜೀವನದ ಹಲವು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥ ನೀಡಿದರು ಎಂದರು.
ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೇ ಮಾಯೆ ಎಂದು ನೋಡುವ ಬದಲು, ಮನುಷ್ಯನ ಅತಿಯಾದ ಆಸೆಯೇ ಮಾಯೆಗೆ ಕಾರಣ ಎಂಬುದನ್ನು ಶರಣರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ‘ದುರ್ವಿಧಿ’ ಎಂದು ದೂಷಿಸುವ ಬದಲು, ಅವುಗಳನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂದರು.
ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅರಿಯಬೇಕು
ಸಂವಿಧಾನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ. ಕಾನೂನು ನೀಡಿರುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಹೇಳಿದರು.
ಸಾಮಾನ್ಯ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗದಂತೆ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವುದು ಅದರ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿರುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನೂ ಸಮಾಜದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದರು.
ಕೃತಕ ಬದುಕಿನಿಂದ ಸಹಜ ಬದುಕಿನತ್ತ ಸಾಗಬೇಕು
ಇಂದಿನ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನದೇ ಆದ ‘ಅಚ್ಚು’ ಅಥವಾ ‘ಮೋಲ್ಡಿಂಗ್’ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅದೇ ಸರಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ಆಲೋಚನೆಯೇ ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ವಿಭಿನ್ನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ನಾಟಕೀಯ ಜೀವನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಹಜ ಜೀವನ ನಡೆಸುವುದೇ ಶರಣರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ. ನಾವು ಇರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ನುಡಿದಂತೆ ನಡೆಯುವುದು ಹಾಗೂ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ, ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಹೇಳಿದರು.
ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವನ, ಮುಪ್ಪು ಯಾವುದೂ ಶಾಪವಲ್ಲ
ಶ್ರಾವಣ ಚಿಂತನದಲ್ಲಿ ‘ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ’ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪತ್ತು, ಕಾಯಕ, ಮನಸ್ಸು, ಮುಪ್ಪು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ವಯಸ್ಸಾಗುವುದನ್ನು ಶಾಪವೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ತಪ್ಪು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಗೂ ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವನ ಮತ್ತು ವಾರ್ಧಕ್ಯ ಸಹಜ ಹಂತಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಶಾಪವೆಂದು ನೋಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಜೀವನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಅನುಭವ, ಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಇದೆ. ಬದುಕಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನಾವು ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೇ ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನೋಡುವ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಹೊರಬರಬೇಕು ಎಂದರು.
ಸೋಮಶೇಖರ್ ಕುಟುಂಬದ ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವ ಶ್ಲಾಘನೀಯ
ಜಯದೇವ ಬಡಾವಣೆಯ ಎನ್.ಎಂ. ಸೋಮಶೇಖರ್ ಹಾಗೂ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರು ಶ್ರಾವಣ ಚಿಂತನದಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿರುವುದು ಶ್ಲಾಘನೀಯ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏಳು-ಬೀಳುಗಳು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಬಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯದೆ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ನಡೆಯುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಜೀವನ. ಸೋಮಶೇಖರ್ ಕುಟುಂಬವೂ ವಿವಿಧ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಸಂತೋಷದ ಸಂಗತಿ ಎಂದು ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಹೇಳಿದರು.
ಹಿರಿಯರ ಅನುಭವದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುವ ತಾಳ್ಮೆ ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಹಿರಿಯರ ಜೀವನಾನುಭವಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಅನೇಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದರು.
ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮಾಜದ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು
ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಶತಮಾನಗಳ ಶ್ರೀಮಂತ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಸಮಾಜದ ಹಿರಿಯರು ಶಿಕ್ಷಣ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಸಕ್ಕರೆ ಕರಡ್ಯಪ್ಪ ಅವರಂತಹ ದಾನಿಗಳು ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು, ಸಮಾಜದ ಹಿರಿಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ್ದರು ಎಂದರು.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೇ ಸಾಲ ನೀಡುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಸಕ್ಕರೆ ಕರಡ್ಯಪ್ಪನವರು ಮಠಾಧೀಶರಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ಹೇಳಿಸಲು ವಹಿಸಿದ ಶ್ರಮ ಹಾಗೂ ಕೆ.ಎಲ್.ಇ. ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಆಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಲಿಂಗರಾಜ ದೇಸಾಯಿಯವರ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಅದೇ ರೀತಿ ಕೆ.ಎಲ್.ಇ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಲಿಂಗರಾಜ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯೂ ಸ್ಮರಣೀಯ. ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳೇ ಇಂದು ನಾವು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಲವು ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸದಿರುವುದು ವಿಷಾದನೀಯ ಎಂದರು.
ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ನಮ್ಮ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಪತ್ತು
ಇಂದು ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಸಣ್ಣತನದ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಘಟನೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಸವಾದಿ ಶರಣರ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಸಮಾಜವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಪತ್ತಾಗಿದೆ.
ಶರಣರ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಜ್ಞಾನ, ಸಮಾನತೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಕಾಯಕನಿಷ್ಠೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಶರಣರ ವಿಚಾರಧಾರೆಯ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ಹೇಳಿದರು.
ಶ್ರಾವಣ ಚಿಂತನದಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಾಗದೆ, ಮನೆ-ಮನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಚಾರ, ಅರಿವು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಚಿಂತನ ವೇದಿಕೆಗಳಾಗಬೇಕು. ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಶರಣರ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.
ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತರಾದ ಹೊನ್ನಾಳಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು ‘ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ’ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿರುವುದನ್ನು ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ಶರಣರ ಜೀವನ, ವಚನಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಯಕದ ಮೂಲಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅವರು ವಿವರಿಸಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ ಎಂದರು.
ತಾಲೂಕು ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಲವಕುಮಾರ್, ಮಾಜಿ ಶಿಮೂಲ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಜಗದೀಶ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರು ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಶ್ರೀಗಳು ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು. ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಸಹಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವವರ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಅವರು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ‘ನಮ್ಮ ಜೀವನವೇ ನಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ; ನುಡಿದಂತೆ ನಡೆಯುವುದು, ಸತ್ಯ-ಶುದ್ಧ-ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಬದುಕು ನಡೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಬದುಕುವುದೇ ಶರಣರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿಜವಾದ ಸಂದೇಶ’ ಎಂಬ ಆಶಯವನ್ನು ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಹೇಳಿದರು.
ಎನ್.ಎಂ.ಸೋಮಶೇಖರ್ ಕುಟುಂಬದವರು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ‘ಮನೆ-ಮನಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಾವಣ ಚಿಂತನ-2026’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಶರಣರ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಮನೆ-ಮನಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿತು.
