ಇವಿಎಂ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಕುರಿತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸಮೀಕ್ಷೆ: ‘ವೋಟ್ ಚೋರಿ’ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸವಾಲು ಎಸೆಯುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು
ಬೆಂಗಳೂರು: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ನಡೆಸಿದ ಸಮಗ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯೊಂದು, ರಾಜ್ಯದ ಮತದಾರರಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಇವಿಎಂಗಳು (Electronic Voting Machines) ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಶೇ.83.61 ರಷ್ಟು ಜನರು ಇವಿಎಂಗಳು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವೆಂದು ನಂಬಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಮುಂದಿಟ್ಟಿರುವ ‘ವೋಟ್ ಚೋರಿ’ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿವೆ.
ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ–2024ರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ “ನಾಗರಿಕರ ಜ್ಞಾನ, ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸ (KAP) ಕುರಿತ ಅಂತಿಮ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಮೀಕ್ಷೆ” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ (CEO) ವಿ. ಅನ್ಬುಕುಮಾರ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು, ಬೆಳಗಾವಿ, ಕಲಬುರಗಿ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳ 102 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 5,100 ಮತದಾರರು ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚುನಾವಣೋತ್ತರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಮತದಾರರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಾಸ
ಸಮೀಕ್ಷಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಶೇ.95.75 ರಷ್ಟು ಜನರು ತಾವು ಮತಚಲಾಯಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಶೇ.83.61 ರಷ್ಟು ಜನರು ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಇವಿಎಂಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, “ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದವರು ಇವಿಎಂಗಳು ನಿಖರ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ” ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಅರಿವು ಶೇ.85.31 ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಇದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಆನ್ಲೈನ್ ನೋಂದಣಿ, ಮನೆ ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕುಂದುಕೊರತೆ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಮತದಾರರ ವಿವರಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಇನ್ನೂ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ.30.39 ರಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನದ ಸರಿಯಾದ ದಿನಾಂಕ ತಿಳಿದಿತ್ತು.
ವಿಭಾಗವಾರು ವಿಶ್ವಾಸದ ಚಿತ್ರಣ
ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಲಬುರಗಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು – ಶೇ.83.24 ರಷ್ಟು ಮತದಾರರು ಇವಿಎಂಗಳ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೈಸೂರು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶೇ.70.67 ರಷ್ಟು, ಬೆಳಗಾವಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶೇ.63.90 ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಮತದಾರರು ಇವಿಎಂಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಭಾಗದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು (ಶೇ.15.67) ತಟಸ್ಥ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ದಾಖಲಾಗಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ಸ್ವೀಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪಾತ್ರ
2009ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಮುಖ ಮತದಾರರ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ಸಿಸ್ಟಮ್ಯಾಟಿಕ್ ವೋಟರ್ಸ್ ಎಜುಕೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಎಲೆಕ್ಟೋರಲ್ ಪಾರ್ಟಿಸಿಪೇಷನ್ (SVEEP) ಯೋಜನೆಯು ಮತದಾರರ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮತದಾನ ಮಾಡುವವರು, ಮಹಿಳೆಯರು, ಯುವಕರು, ಅಂಗವಿಕಲರು ಮತ್ತು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸೆಳೆಯುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮತದಾನ ಪ್ರಮಾಣ 2019ರ ಶೇ.68.81ರಿಂದ 2024ರಲ್ಲಿ ಶೇ.71.98ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಫಲಿತಾಂಶವೆಂದು ಆಯೋಗ ಹೇಳಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾದ–ಪ್ರತಿವಾದ
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಇವಿಎಂಗಳ ಕುರಿತು ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಬಿಜೆಪಿ ಇದನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ತಿರುಗೇಟಾಗಿ ಬಳಸಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು, “ಜನರು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಇವಿಎಂಗಳು ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಕುರಿತು ಎಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ ಆರ್. ಅಶೋಕ್, “ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇವಿಎಂಗಳು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸಚಿವ ಪ್ರಿಯಾಂಕ್ ಖರ್ಗೆ, “ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸಿಲ್ಲ; ಇದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸಮೀಕ್ಷೆ” ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಕೆಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂದ ‘ವೋಟ್ ಚೋರಿ’ ಆರೋಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಿಜೆಪಿ ಮೌನ ವಹಿಸಿರುವುದರ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರುವ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ, ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ‘ವೋಟ್ ಚೋರಿ’ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮೇ 2025ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮತದಾರರ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹವಲ್ಲ,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಪುರಾವೆ ಸಮೇತ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದ್ದು ಆಗಸ್ಟ್ 2025ರಲ್ಲಿ. ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆದ ನಂತರದ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಡೇಟಾವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ತಪ್ಪು ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬರುವುದು ಜನರನ್ನು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಹುನ್ನಾರ ಎಂದು ಸಿಎಂ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮತದಾರರಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಇವಿಎಂಗಳ ಮೇಲೆ ಗಣನೀಯ ಮಟ್ಟದ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪ–ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಗಳ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದು, ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಚುನಾವಣೆಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ಚರ್ಚೆಯೂ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬುದು ಈ ವಾದ–ಪ್ರತಿವಾದಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ.
