ಮಹಾಯೋಜನೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂ ಪರಿವರ್ತನೆ ಸರಳೀಕರಣ: ಕೃಷಿ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಆತಂಕವೇ?

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ Karnataka Land Revenue Act, 1964ಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿ, ಮಹಾಯೋಜನೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುವ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಕೃಷಿಯೇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೂ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅನುಮತಿ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ Karnataka Land Revenue (Amendment) Rules, 2025 ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಯೋಜನಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಪರಿವರ್ತನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸರಳೀಕರಣವಾದರೂ, ಕೃಷಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ನಗರ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಒತ್ತಡ: ಸಮೃದ್ಧ ಕೃಷಿಭೂಮಿಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯದ ಗಂಟೆ

ಮಹಾಯೋಜನೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಗರ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮೃದ್ಧ ಕೃಷಿ ಜಮೀನುಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಜಮೀನುಗಳು ವಸತಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಥವಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಹಂತದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಇರುವ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ತಡೆಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗುವ ಭೀತಿ ರೈತರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ತಜ್ಞರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಕೃಷಿಭೂಮಿ ಕುಗ್ಗಿದರೆ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ

ಕೃಷಿ ಜಮೀನು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ನಗರೀಕರಣ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಅಭಾವದಿಂದ ಕೃಷಿ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಮೃದ್ಧ ಭೂಮಿಯೇ ವಸತಿ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗುವುದಾದರೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿ, ಧಾನ್ಯ, ತರಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಸಿಯುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆಹಾರ ಕೊರತೆ, ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ತಜ್ಞರು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಕೃಷಿ ಕುಸಿತದ ಹೊಡೆತ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಭೀತಿ

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕೃಷಿಯಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು, ಕಾರ್ಮಿಕರು ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

ಹಸಿರು ಕುಗ್ಗಿದರೆ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಧಕ್ಕೆ

ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಪರಿವರ್ತನೆ ಚಿಂತಾಜನಕವಾಗಿದೆ. ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು, ಮಳೆ ನೀರು ಜೀರ್ಣಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಗ್ಗುವುದು, ನೆಲದ ಜಲಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುವುದು, ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಮುಂತಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯೇ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರ ನಿರಂತರ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು.

ಕೃಷಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನೀತಿ ಅಗತ್ಯ

ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಮಹಾಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವಾಗ ಕೃಷಿಗೆ ಅತಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ಭೂಮಿಗಳನ್ನು ‘ಕೃಷಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ’ವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಾರದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಸಲಹೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಭೂ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಮಾನದಂಡಗಳು, ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಪರಿಗಣನೆ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಡುವೆ ಕೃಷಿ ಮೂಲಾಧಾರ ಕಾಪಾಡುವ ಸವಾಲು

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸರಳೀಕರಣದಿಂದ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ವೇಗ ಸಿಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಕೃಷಿ ಜಮೀನುಗಳ ನಿರಂತರ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ, ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಪರಿಸರ ಹಾನಿ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಸರ್ಕಾರ ಸಮತೋಲನದ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಅತ್ಯವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯ ಮೂಲಾಧಾರವೇ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳದಂತೆ ಸೂಕ್ತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳು ಜಾರಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಒತ್ತಾಯವಾಗಿದೆ.