ನವದೆಹಲಿ: ನೀವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೂ ಯುಪಿಐ (UPI) ಅಥವಾ ಐಎಂಪಿನ ಎಸ್ (IMPS) ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೀರಾ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಸುದ್ದಿ ನಿಮಗಾಗಿ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ದಿನೇ ದಿನೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಗಂಭೀರ ಆಲೋಚನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಪಾವತಿಗಳ ವೇಗಕ್ಕೆ ತುಸು ‘ಬ್ರೇಕ್’ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಏನಿದು ಹೊಸ ‘ಕೂಲಿಂಗ್ ಅವಧಿ’ ನಿಯಮ?
ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾವು ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸುವುದರೊಳಗೆ ಹಣವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಆರ್ಬಿಐ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇನ್ಮುಂದೆ ₹10,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸಿದರೆ, ಹಣವು ತಲುಪಬೇಕಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಖಾತೆಗೆ ತಕ್ಷಣ ಜಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಈ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ‘ಕೂಲಿಂಗ್ ಅವಧಿ’ (Cooling-off period) ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ನೀವು ಹಣ ಕಳುಹಿಸಿದ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಅದು ಸ್ವೀಕೃತಿದಾರರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
ಗಮನಿಸಿ: ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮತ್ತು ತಜ್ಞರಿಂದ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಸರ್ಕಾರವು ಮೇ 8, 2026 ರವರೆಗೆ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. ತದನಂತರ ಅಂತಿಮ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಹೊರಬೀಳಲಿವೆ.
ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?
ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳು ಎಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿದೆಯೋ, ಅಷ್ಟೇ ವೇಗವಾಗಿ ವಂಚಕರು ಜನರ ಹಣವನ್ನು ದೋಚುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್ಬಿಐ ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕೆಲವು ಆಘಾತಕಾರಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ:
- ಬೃಹತ್ ನಷ್ಟ: 2025 ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಂಚನೆಯಿಂದಾಗಿ ಜನರು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಹಣ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹22,000 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ.
- ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಗುರಿ: ₹10,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪಾವತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೂ, ವಂಚನೆಯ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಪಾಲು 98.5% ರಷ್ಟಿದೆ.
- ಸಮಯದ ಅವಕಾಶ: ವಂಚಕರು ಜನರನ್ನು ಆಮಿಷ ಅಥವಾ ಬೆದರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ತಕ್ಷಣ ಹಣ ವರ್ಗಾಯಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ವಿಳಂಬವು ಬಲಿಪಶುಗಳಿಗೆ ತಾವು ವಂಚನೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು (Cancel) ಸಮಯ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಭದ್ರತಾ ಬದಲಾವಣೆಗಳು:
ಕೇವಲ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ವಿರಾಮ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಗ್ರಾಹಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಆರ್ಬಿಐ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದೆ:
- ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ: 70 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರು ₹50,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವಾಗ, ಅವರು ಮೊದಲೇ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ‘ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿ’ಯ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ನಿಯಮ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
- ಕಿಲ್ ಸ್ವಿಚ್ (Kill Switch): ಗ್ರಾಹಕರು ತಾವು ವಂಚನೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಅನುಮಾನಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ, ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಟನ್ ಒತ್ತುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಯುಪಿಐ, ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ಸೌಲಭ್ಯವಿದು.
- ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಠೇವಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ: ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ವ್ಯವಹಾರದ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ₹2.5 ಮಿಲಿಯನ್ಗಿಂತ (25 ಲಕ್ಷ) ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಜಮೆಯಾದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಅದನ್ನು ಅನುಮತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ನಿಯಮಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತುಸು ಅನಾನುಕೂಲ ಎನಿಸಿದರೂ, ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಇದು ಮರಣಶಾಸನವಾಗಲಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಕಷ್ಟದ ದುಡಿಮೆಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸಲು ಆರ್ಬಿಐ ಇಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೆಜ್ಜೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಭದ್ರತಾ ಕವಚವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಿದೆ.
