ಸಾಣೇಹಳ್ಳಿ: ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಹಸಿರಾಗಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಕೇವಲ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲಲ್ಲ, ಅವು ನಾಡಿನ ಜೀವನಾಡಿ, ನದಿಗಳ ಉಗಮಸ್ಥಾನ, ಮಳೆ-ಬೆಳೆಯ ಆಧಾರ ಮತ್ತು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಭದ್ರಕೋಟೆ. ಆದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಡುಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ನಿರಂತರ ದಾಳಿ, ನದಿಗಳ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹರಿವಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಮಾನವನ ಐಷಾರಾಮಿ ಜೀವನಶೈಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕೆಡಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇಂದು ಕಾಡು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದೆ, ನದಿಗಳ ಹರಿವು ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ನಾಳೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೂ ಪರದಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾದರೆ ಅಚ್ಚರಿಯಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಈಗಲಾದರೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಬದುಕೇ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಲಿದೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಸಾಣೇಹಳ್ಳಿಯ ನಾಟಕೋತ್ಸವದ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಳಗಿತು.
ಸಾಣೇಹಳ್ಳಿ ಶಿವಸಂಚಾರ ನಾಟಕೋತ್ಸವ-2026ರ ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನದ ಅಂಗವಾಗಿ ಬುಧವಾರ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ‘ಪರಿಸರದ ಸವಾಲುಗಳು‘ ಕುರಿತ ವಿಚಾರಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಬರಹಗಾರ ಅಖಿಲೇಶ್ ಚಿಪ್ಳಿ ಅವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ವಿನಾಶ, ಅರಣ್ಯ ನಾಶ, ನದಿಗಳ ತಿರುವು ಯೋಜನೆಗಳು, ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮಲೆನಾಡಿನ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಳೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ನಾಶವಾದರೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕೇ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಎಲ್ಲ ನದಿಗಳ ಉಗಮಸ್ಥಾನ. ಅವು ಕೇವಲ ಮಲೆನಾಡಿಗೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಸಂಪತ್ತಲ್ಲ, ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಬಹಳ ವೇಗವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟಾದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದ ಜನಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಬೀಳಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಎಂದು ಅಖಿಲೇಶ್ ಚಿಪ್ಳಿ ಹೇಳಿದರು.
ದೇಶದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಬರಪೀಡಿತ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ. ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಗಡಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ. ಶರಾವತಿ ನದಿಯ ನೀರಿನಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡಿದೆ. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆದಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಕೊಡುಗೆ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ನದಿ ತಿರುವೇ ಬರಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ
ನೀರು ಜೀವಜಲ. ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಮನುಷ್ಯ ಮೂರು ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬದುಕುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇಂತಹ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಬೇಕಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸುವ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುವ ಮೊದಲು ಅದರ ಸಾಧಕ-ಬಾಧಕಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನದಿ ತಿರುವು ಯೋಜನೆಯೊಂದೇ ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು.
ಬರಪೀಡಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಬ್ಬಿನಂತಹ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಬೇಡುವ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಎದುರಾದಾಗ ನದಿಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ನೀರು ಹರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಒತ್ತಾಯ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ, ಬೆಳೆಗಳ ಆಯ್ಕೆ, ನೀರಿನ ಮಿತಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಜಲಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಹರಿಸದೆ ಕೇವಲ ನದಿ ತಿರುವು ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
₹33 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಎತ್ತಿನಹೊಳೆ ಯೋಜನೆಗೆ ಫಲ ಯಾವಾಗ?
ಕಳೆದ 10-12 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಎತ್ತಿನಹೊಳೆ ನದಿ ತಿರುವು ಯೋಜನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕೋಲಾರ, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆ ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲ.
ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲನದಿಯಿಂದ 24 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಜ್ಞರು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈಗ ಕೇವಲ 4 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಮಾತ್ರ ಸಿಗಬಹುದು ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಸುಮಾರು ₹33 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಈ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಜನರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಯೋಜನ ದೊರೆಯುವುದು ಯಾವಾಗ? ಇಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಲಭ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಖಿಲೇಶ್ ಚಿಪ್ಳಿ ಹೇಳಿದರು.
ಮಳೆಕಾಡು ನಾಶಪಡಿಸಿ ಅಕೇಶಿಯಾ ಬೆಳೆಸಿದ ಪರಿಣಾಮ
ಮಲೆನಾಡಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅರಣ್ಯ ಸಂಪತ್ತಿನ ನಾಶದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅವರು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಹಿಂದೆ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ವತಿಯಿಂದ ಅಕೇಶಿಯಾ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಯಿತು. ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಮರಗಿಡಗಳು, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದ್ದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಏಕಜಾತಿಯ ಅಕೇಶಿಯಾ ತೋಪುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪರಿಸರದ ಸಹಜ ಸಮತೋಲನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದರು.
ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 326 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ನಾಶವಾಯಿತು. ಅರಣ್ಯ ನಾಶದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೆಗಳು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತುಂಬುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಕಳೆದ 30-40 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಉಷ್ಣತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪರಿಣಾಮ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಉಳಿದಿರುವ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಕರ್ತವ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಮಲೆನಾಡಿನ ಮಳೆಯ ಲಯವೇ ಬದಲಾಗಿದೆ
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮಲೆನಾಡಿನ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅರಣ್ಯ ಒತ್ತುವರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗವೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಯುಳ್ಳವರು ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ವಿಷಾದಿಸಿದರು.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸತತ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಸೋನೆ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಮಳೆಯೇ ಕೃಷಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಮಳೆಯ ಸ್ವರೂಪವೇ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರ ಜತೆಗೆ ಅನಿಯಮಿತ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಾ ಐಷಾರಾಮಿ ಬದುಕಿನ ಹಿಂದೆ ಓಡುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಳಕೆ, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಸರಳ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಮಿತಬಳಕೆಯ ಗಾಂಧಿ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದೇ ಭೂಮಿಗೆ ನಾವು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾದ ಋಣಸಂದಾಯ ಎಂದು ಅಖಿಲೇಶ್ ಚಿಪ್ಳಿ ಕರೆ ನೀಡಿದರು.
