ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಆತ್ಮಜಾಗೃತಿಯ ದಿನ. ಪೂಜ್ಯ ಗುರುಗಳಾದ ಡಾ. ಬಸವ ಮರುಳಸಿದ್ಧ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅವರು ನೀಡಿರುವ ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಮದ್ದುತಿಂದ ಮನುಜನಂತೆ ವ್ಯರ್ಥಹೋಗದಿರಾ, ಮನವೆ…” ಎಂದು ಸಿದ್ಧರಾಮೇಶ್ವರ ಅವರ ವಚನವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ದಿನವಾದರೂ ಶಿವಚಿಂತನೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು; ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಗೆ, ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಗುರುಗಳ ಸಾರಾಂಶ.
ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆಯೇ ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮದ ಹೃದಯ
ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪೂಜೆ ಕೇವಲ ಆಚರಣೆ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಜೀವನ ವಿಧಾನ. ಇಷ್ಟಲಿಂಗವು ಭಕ್ತನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವ ಶಿವತತ್ವದ ಪ್ರತೀಕ. ಅದನ್ನು ಧರಿಸದೇ ಇದ್ದರೆ ಧರಿಸಬೇಕು, ಧರಿಸಿದ್ದರೂ ಪೂಜೆ ಮಾಡದೇ ಇದ್ದರೆ ಪೂಜೆ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು, ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಮಯ ಪಾಲಿಸದೇ ಇದ್ದರೆ ನಿಯಮಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅನುಸಂಧಾನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಗುರುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವಾಗ ಮನಸ್ಸು ಏಕಾಗ್ರವಾಗಬೇಕು. ಅದು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಮವಲ್ಲ; ಭಕ್ತಿ, ಶ್ರದ್ಧೆ, ಅನುಭವಗಳ ಸಂಗಮ. ಪೂಜೆ ಮಾಡುವಾಗ “ನಾನು” ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರ ಕರಗಬೇಕು; “ಶಿವನೇ ಸತ್ಯ” ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಬೇಕು.

ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ
- ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೇಹ: ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನಾದಿ ಶುದ್ಧತೆ ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
- ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣ: ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಮಾಧಾನ ನೀಡುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
- ಲಿಂಗಧ್ಯಾನ: ಇಷ್ಟಲಿಂಗವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಶಿವತತ್ವವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.
- ಮಂತ್ರಜಪ: ಶಿವನ ಜಪ ಅಥವಾ ಗುರುಪದ ನೀಡಿದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಪಿಸಬೇಕು.
- ಅನುಸಂಧಾನ: ಪೂಜೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಕೆಲವು ಕ್ಷಣ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕು.
ಈ ಕ್ರಮ ನಿಯಮಿತವಾದಾಗ ಭಕ್ತನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಶಾಂತಿ, ಸಹನೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಸಮಯ ನಿಗದಿ — ಸಾಧನೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ
ಗುರುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ: ದಿನನಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆ ಓದಲು, ನಡೆದುಬರಲು, ಮನೋರಂಜನೆಗೆ ಸಮಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆಗೆ ಸಮಯ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಇದು ಸಮಯದ ಕೊರತೆಯಲ್ಲ; ಮನಸ್ಸಿನ ಕೊರತೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಭಕ್ತರೂ ದಿನದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 10–15 ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ — ಒಂದು ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಬೇಕು. ಮೊಬೈಲ್, ದೂರದರ್ಶನ, ವ್ಯರ್ಥ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಸಮಯ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಶಿವಚಿಂತನೆಗೆ ಸಮಯ ಮೀಸಲಿಡಬೇಕು.
ಅಗ್ಗದ ಸುಖಕ್ಕಿಂತ ಶಾಶ್ವತ ಆನಂದ ಮುಖ್ಯ
ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸುಖಗಳಿಗಾಗಿ ನಾವು ಆತ್ಮಶಾಂತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಕ್ಷಣಿಕ ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಆತ್ಮೋನ್ನತಿಗಾಗಿ ಕೆಲ ನಿಮಿಷಗಳನ್ನೂ ಕೊಡಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತೇವೆ. ಗುರುಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ — ಅಗ್ಗದ ಆಸೆಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಬೇಡಿ, ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಡಿ.
ಲಿಂಗಾಯತದ ಸತ್ವ, ತಪಸ್ಸು, ಸಂಸ್ಕಾರ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ. ಅದು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಜೀವನಕ್ಕೆ ದಿಕ್ಕು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಜಾಗೃತಿ ಅಗತ್ಯ
ಪ್ರತಿ ಮನೆಮಂದಿಯಲ್ಲೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಯುವಕರಿಗೆ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆಯ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಶಾಲೆ–ಮಠ–ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯಬೇಕು. ಶಿವರಾತ್ರಿ ಒಂದು ದಿನದ ಆಚರಣೆ ಆಗದೇ, ಪ್ರತಿದಿನದ ಆತ್ಮಸಾಧನೆ ಆಗಬೇಕು.
ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವವನು ತನ್ನೊಳಗಿನ ಶಿವತತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಸಮಯ ಕೊಡದಿರುವುದು ಕಾರಣವಲ್ಲ; ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಕಾರಣ. “ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮನಸ್ಸು ಇರಬೇಕಷ್ಟೇ” ಎಂಬ ಗುರುಗಳ ಮಾತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕವಾಗಲಿ.
ಮರೆಯಬೇಡಿ — ಲಿಂಗಾಯತದ ಜೀವಾಳ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ. ಶಿವಭಕ್ತರೆಲ್ಲರೂ ಇಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ, ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅನುಸಂಧಾನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆ ಆರಂಭಿಸೋಣ.
ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ!
ಸಮಸ್ತ, ಸದ್ಭಕ್ತರಿಗೆ
ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಶುಭಾಶಯಗಳು

||ಓಂಶ್ರೀಗುರುಬಸವಲಿಂಗಾಯನಮಃ||
ಸದ್ಭಕ್ತರೇ,
ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಶುಭಾಶಯಗಳು
ಮದ್ದುತಿಂದ ಮನುಜನಂತೆ ವ್ಯರ್ಥಹೋಗದಿರಾ, ಮನವೆ, ವರ್ಷದಲಾದಡೂ ಒಂದು ದಿವಸ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಮಾಡು ಮನವೆ. ಕಪಿಲಸಿದ್ಧಮಲ್ಲೇಶನೆಂಬ ಇಷ್ಟಂಗಕ್ಕೆ.
-ಸಿದ್ಧರಾಮೇಶ್ವರ
ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಧರಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲವೆಂದರೆ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ;
ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದರೆ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿ;
ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ;
ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅನುಸಂಧಾನ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿ.
ಅಗ್ಗದ ಸುಖಕ್ಕೆ ಆಸೆಗಳಿಗೆ, ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸದಿರಿ.
ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಓದಲು, ವಾಕಿಂಗ್ ಜಾಗಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಸಮಯ ಸಿಗುವುದಾದರೆ, ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಏಕೆ ಸಮಯ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ!
ದಿನನಿತ್ಯ ರಾತ್ರಿ ಮನೋರಂಜನೆಗಾಗಿ, ಮೊಬೈಲ್ ದೂರದರ್ಶನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ತಡವಾಗಿ ಮಲಗಿ ನಿಮ್ಮನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುತ್ತೀರಿ ಎಂದಾದರೆ, ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ಏಕೆ ನಿಮ್ಮನಿದ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ!!
ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮನಸ್ಸು ಇರಬೇಕಷ್ಟೇ!!
ಮರೆಯಬೇಡಿ!!
ಲಿಂಗಾಯತದ ಸತ್ವ, ತಪಸ್ಸು ಇರುವುದು ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿಯೇ!
-ಶ್ರೀ ಮ.ನಿ.ಪ್ರ. ಡಾ. ಬಸವ ಮರುಳಸಿದ್ಧ ಸ್ವಾಮೀಜಿ
ಶ್ರೀ ಬಸವತತ್ವ ಪೀಠ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು- ಬಸವಕೇಂದ್ರ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ









