ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳು ಪೂರ್ತಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ಸುವಾಸನೆ ಹಬ್ಬುವ ತಿಂಗಳೆಂದೇ ಕರೆಯಬಹುದು. ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲೆಡೆ “ಕನ್ನಡದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸೋಣ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸೋಣ.” ಎಂಬ ಘೋಷಣೆ ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದು, ಕೆಂಪು–ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಬಾವುಟಗಳು ಆಕಾಶ ಮುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಇತಿಹಾಸ
ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಇತಿಹಾಸ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರ ಆತ್ಮಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು 1950ರಲ್ಲಿ ಗಣರಾಜ್ಯವಾದ ನಂತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪುನರ್ರಚನೆ ಭಾಷಾ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರು ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ — ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ, ಮುಂಬಯಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಮದ್ರಾಸ್ ಕರ್ನಾಟಕ — ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಆಡಳಿತ ಘಟಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ, 1956ರ ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು “ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ”ವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದೇ ದಿನ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ದಿನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು.
ಕನ್ನಡದ ಏಕೀಕರಣದ ಕನಸನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಂಡು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದವರು ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್. ಅವರು 1905ರಲ್ಲಿ “ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿ”ಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ಅನೇಕ ಹೋರಾಟಗಾರರು, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕರು ಮತ್ತು ಜನಪರ ನಾಯಕರ ಶ್ರಮದಿಂದ ಕನ್ನಡ ನಾಡು ಒಂದಾಯಿತು.
ಆದರೆ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯವು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವೆಂದೇ ಉಳಿಯಿತು. ನಂತರ 1973ರ ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು, ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದೇವರಾಜ ಅರಸ್ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ “ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ”ಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ “ಕರ್ನಾಟಕ” ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯವು ಹೊಸ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಹೆಮ್ಮೆಯಲ್ಲಿ ಮೆರೆಯಿತು.
ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಮಹತ್ವ
ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಚರಣೆ ದಿನವಲ್ಲ; ಅದು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಏಕತೆಯ, ಭಾಷಾ ಹೆಮ್ಮೆಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹೇರಿಟೇಜ್ನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.
ಈ ದಿನವು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಹೋರಾಟಗಾರರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ವೈಭವ, ಜನಪದದ ಬಣ್ಣಗಳು, ಮತ್ತು ನಾಡಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಮೆರೆದಾಡುವ ದಿನ.
ಇದೇ ದಿನ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು “ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ”ಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆಗೈದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕನ್ನಡದ ಕೀರ್ತಿ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಆಚರಣೆಗಳು
ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಭ್ರಮದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಶಾಲೆ–ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡಾಂಬೆಯ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಗೀತೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕನ್ನಡ ನಾಟಕ, ಕವನ ಪಠಣ, ನೃತ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳು, ಸಂಘ–ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: ಕೆಂಪು–ಹಳದಿ ಬಾವುಟ ಹಾರಿಸಿ, ಕನ್ನಡಾಂಬೆಯ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು: ಕನ್ನಡ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಚಿತ್ರಪಟಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು, ಡೋಲು–ನಾಗಾರಿ, ಯಕ್ಷಗಾನ, ಕುಣಿತ, ಹಾರಟೆಗಳಿಂದ ನಗರ ಬೀದಿಗಳು ಹಬ್ಬದ ವಾತಾವರಣ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ: ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮುಖ್ಯ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಬ್ಬಗಳು: ನಾಡಿನ ಎಲ್ಲ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯೋತ್ಸವ, ಕಲಾಮೇಳ, ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರದರ್ಶನ, ನಾಟಕೋತ್ಸವ, ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡು ಕನ್ನಡ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮೆರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಂಪು–ಹಳದಿ ಬಾವುಟದ ಜನನ
ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನಿ ಎಂ. ರಾಮಮೂರ್ತಿ ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕೆಂಪು–ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಬಾವುಟವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ಬಳಸಿದರು. ಕೆಂಪು ಶೌರ್ಯವನ್ನು, ಹಳದಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಈ ಬಾವುಟವು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಏಕತೆಯ, ಗೌರವದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಕನ್ನಡ – ನಮ್ಮ ಗುರುತು, ನಮ್ಮ ಗೌರವ
ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಚರಣೆ ಅಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಸಾರವಾಗಿದೆ.
ಕನ್ನಡ ನಾಡು ಕಲೆಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ತೊಟ್ಟಿಲಾಗಿದೆ.
ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ, ನಮ್ಮ ಆತ್ಮದ ಧ್ವನಿ ಕನ್ನಡ — ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಿ, ಬೆಳೆಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಈ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ನುಡಿಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚೋಣ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಓದೋಣ, ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸೋಣ, ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡೋಣ. ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಕೇವಲ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಜೀವನ ಶೈಲಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡೋಣ.
