ಹೆದ್ದಾರಿ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಹೊಸ ಬ್ಲೂಪ್ರಿಂಟ್: ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರ

ನವದೆಹಲಿ: ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್–2026ರ ನಂತರ ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಗಾರು ಹಾಗೂ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಹದಗೆಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಬರುತ್ತಿರುವ ದೂರುಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿರುವ ಅವರು, ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಠಿಣ ಹಾಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಸಮಯಬದ್ಧ ಗುರಿ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಹೆದ್ದಾರಿ ವಲಯದ ಸಮಗ್ರ ಅವಲೋಕನ ನಡೆಸಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಮೇ ತಿಂಗಳ ಅಂತ್ಯದೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಗಡುವು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸೂಚನೆಯಲ್ಲ; ಹೆದ್ದಾರಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ.

ಹೆದ್ದಾರಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವಿಧಾನಗಳು (ಎಸ್‌ಒಪಿ) ರೂಪಿಸಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಪ್ರಧಾನಿಯವರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ.

ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಕಠಿಣ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ಕಳಪೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ತೋರುತ್ತಿರುವ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾನೂನು ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಪದೇಪದೇ ಸಿಲುಕುವ ಹಾಗೂ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲವಾಗಿರುವ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದೂರುಗಳು ಮತ್ತು ತಪಾಸಣೆಗಳಿಂದ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಸಲಹಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ದುರ್ಬಲ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಿಂದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲೂ ಕಠಿಣ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಧಾನಿ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಕಪ್ಪುಪಟ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಪರೋಕ್ಷ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ತಡೆ

ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರರಾಗಿರುವ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರನ್ನು ಕಪ್ಪುಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಭವಿಷ್ಯದ ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿಯೂ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿಯೂ ಭಾಗವಹಿಸದಂತೆ ತಡೆಯುವ ದೃಢ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಲು ಪ್ರಧಾನಿಯವರು ಆದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬೇರೆ ಹೆಸರಿನ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಥವಾ ಮುಂಭಾಗದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮರುಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಅವಕಾಶಕ್ಕೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಡೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಪದೇಪದೇ ಮೊರೆ ಹೋಗುವ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಅಂಕ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ವಿಳಂಬ: ಒಳಸಂಚಿನ ತನಿಖೆ

ಹಲವು ಹೆದ್ದಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಮತ್ತು ಭೂಮಾಲೀಕರ ನಡುವೆ ಒಳಸಂಚು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಶಂಕೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಈ ಕುರಿತು ವಿಸ್ತೃತ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ತನಿಖಾ ವರದಿಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕ ಹಾಗೂ ಸಮಯಬದ್ಧವಾಗಿಸುವ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುವುದು.

ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ದಕ್ಷತೆಗೆ ಒತ್ತು

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗೆ 70 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗ ಸಾಧಿಸಲು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ತ್ವರಿತ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಪ್ರಧಾನಿಯವರು ಆದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಜಾಗಳ ದಟ್ಟಣೆ, ಅಸಮರ್ಪಕ ಸಂಚಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಅತಿಕ್ರಮಣೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಉಪಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಕಡ್ಡಾಯ

ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಉಪಗುತ್ತಿಗೆದಾರರನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಅನುಭವವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಅಸಮರ್ಥ ಉಪಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿರಾಮ

ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿರಾಮ ನೀಡುವಂತೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಾಗಲೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಜಾಲವು 91,300 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ನಿಂದ 1,46,000 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಶೇಕಡಾ 60ರಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡಿದೆ. ಇದೀಗ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಬಲಪಡಿಕೆ

ಡ್ರೋನ್ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಜಿಪಿಎಸ್ ಆಧಾರಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಲೋಪ ತೋರಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೂ ಕ್ರಮ ಜರುಗಲಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ಹಂತ

ಮೇ ತಿಂಗಳ ಗಡುವಿನೊಳಗೆ ಎಲ್ಲಾ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ವಿವರವಾದ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ವಾರದ ಪ್ರಗತಿ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಿದೆ.

ಗುಣಮಟ್ಟ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಈ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಕ್ರಮಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಭಾರತದ ಹೆದ್ದಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಲಿದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.